Ten poradnik porównuje układy. Wysokości blatów, szerokości stref i przejścia opisujemy osobno w poradniku o ergonomii kuchni, a sposoby na mały metraż w poradniku o małej kuchni.

Rzuty czterech układów kuchni: jeden ciąg, litera L, litera U i kuchnia z wyspą
Schemat: cztery podstawowe układy kuchni. Ciemne pasy to szafki, fioletowe pole to lodówka lub słupek, przerwa w ścianie to wejście.

Porównanie układów kuchni

Układy kuchni w skrócie
UkładKiedy pasujeZaletyNa co uważać
Jeden ciągWąska kuchnia, aneks w kawalerce lub małym mieszkaniuNajprostszy i zwykle najtańszy, zostawia miejsce na stółMało blatu i szafek; sprzęty stoją w jednej linii, więc dużo chodzenia
Dwa rzędyPomieszczenie długie i wąskie, z wejściem na krótszej ścianieDużo blatu i szafek przy krótkich odległościachPotrzebne wolne przejście między rzędami
Litera LMałe i średnie kuchnie, aneksy w otwartej przestrzeniUniwersalny, łatwo zmieścić trójkąt roboczy, zostaje miejsce na stółSzafka narożna wymaga dobrego wyposażenia
Litera UŚrednie i duże kuchnie, osoby, które dużo gotująNajwięcej blatu i szafek, wszystko w zasięguDwa narożniki; potrzebna szerokość między ramionami
WyspaDuże kuchnie otwarte na salon lub jadalnięDodatkowy blat, miejsce do siedzenia, gotowanie twarzą do gościWymaga przejść dookoła; zlew lub płyta na wyspie to doprowadzenie instalacji
PółwysepGdy wyspa się nie mieści, a chcesz oddzielić kuchnię od salonuDodatkowy blat i barek przy mniejszej powierzchniJedno przejście mniej niż przy wyspie

Odległości, które warto znać

Trójkąt roboczy łączy lodówkę, zlew i płytę. Orientacyjne odległości między nimi:

  • lodówka i zlew: 120-210 cm,
  • zlew i płyta: 120-210 cm,
  • płyta i lodówka: 120-270 cm,
  • suma wszystkich boków: nie więcej niż ok. 7 m.

Między blatami ustawionymi naprzeciw siebie zostaw co najmniej 90 cm przejścia. W układzie U i tam, gdzie gotują dwie osoby, najlepiej 120 cm. Ciągły odcinek blatu do przygotowywania potraw powinien mieć co najmniej 90 cm, a wygodnie 120 cm.

Te liczby to punkt wyjścia, a nie obowiązek dla każdego wnętrza. W kuchni, w której gotuje jedna osoba, krótsze odległości mogą być wygodniejsze; w rodzinie, w której gotują dwie, ważniejsze bywa szersze przejście.

Który układ do jakiego metrażu

Orientacyjny dobór układu do wielkości kuchni
Powierzchnia kuchniUkłady do rozważenia
do 8 m²jeden ciąg albo litera L
8-12 m²litera L albo U
12-16 m²litera L, U, a przy kuchni otwartej na salon także półwysep lub mała wyspa
powyżej 16 m²litera U albo wyspa (najwygodniej od ok. 20 m²)

Metraż to tylko wskazówka. Jeden ciąg potrzebuje ok. 350 cm długości, żeby zmieścić lodówkę, zlew, płytę i blat roboczy. Dwa rzędy wymagają 100-120 cm między nimi. Wyspa wygodnie mieści się zwykle w kuchniach powyżej 20 m², zwłaszcza otwartych na salon. W długim, wąskim pomieszczeniu dwa rzędy dadzą więcej niż L, a w kwadratowym L lub U więcej niż jeden ciąg.

Instalacje, okno i drzwi

Zanim wybierzesz układ, zaznacz na szkicu piony wodno-kanalizacyjne, wentylację, okno z parapetem, grzejnik i drzwi. Przeniesienie zlewu daleko od pionu albo płyty na wyspę wymaga doprowadzenia instalacji, więc często to one wyznaczają, gdzie co stanie. W bloku o tych ograniczeniach piszemy w poradniku o kuchni w bloku.

Pod oknem zwykle dobrze sprawdza się zlew albo blat roboczy. Drzwi nie powinny przecinać trójkąta roboczego ani uderzać w otwartą zmywarkę.

Styl życia a układ

Jeśli gotujesz codziennie i dużo, wybierz układ z największą ilością blatu: U albo L z wyspą. Jeśli gotujesz rzadko, a kuchnia jest częścią salonu, wystarczy jeden ciąg z wysoką zabudową i dobrze zaplanowanym miejscem do siedzenia. Rodzinom z dziećmi i osobom, które przyjmują gości, często odpowiada wyspa albo półwysep: gotujesz twarzą do pokoju. Jak dopasować taką kuchnię do salonu, opisujemy w poradniku kuchnia otwarta na salon.

Przykłady z naszych realizacji

Jak zaczynamy projekt układu

Na podstawie szkicu i zdjęć proponujemy układ, a na bezpłatnym pomiarze sprawdzamy ściany, piony i gniazdka. Jeśli dwa układy są możliwe, wyceniamy oba, żeby różnica w cenie i wygodzie była widoczna przed decyzją. Ile kosztuje kuchnia w zależności od zakresu, wyjaśniamy w poradniku ile kosztuje kuchnia na wymiar.